Vệ sinh dây đai và puli là bước bảo trì quan trọng giúp máy in 3D hoạt động ổn định, giảm lỗi in và kéo dài tuổi thọ linh kiện. Nếu bạn đang gặp tình trạng máy in phát ra tiếng ồn, chuyển động không mượt hoặc xuất hiện vân sóng (moiré), rất có thể nguyên nhân đến từ dây đai và puli bị bẩn.
Tại sao cần vệ sinh dây đai và puli máy in 3D?
Trong hệ thống chuyển động của máy in 3D, puli dẫn hướng (idler pulleys) và dây đai (belt) đóng vai trò cực kỳ quan trọng:
- Duy trì độ căng dây đai ổn định
- Đảm bảo chuyển động chính xác, mượt mà
- Hạn chế sai lệch vị trí khi in
Tuy nhiên, sau một thời gian sử dụng, các bộ phận này dễ bị bám:
- Bụi bẩn trong môi trường
- Mảnh vụn sợi nhựa in 3D (filament)
- Cặn dầu bôi trơn từ thanh ray
Điều này có thể gây ra:
- Tăng ma sát, giảm hiệu suất hoạt động
- Tiếng ồn khó chịu khi in
- Lỗi bề mặt như vân sóng (moiré)
- Giảm độ chính xác của bản in
Dưới đây là hình ảnh minh họa của dây đai và puli (idler pulley).
Trong bài viết này, 3D THINKING sẽ hướng dẫn bạn toàn bộ những gì cần biết để vệ sinh dây đai và puli (idler pulleys) một cách hiệu quả. Tuy nhiên, trước tiên, hãy cùng xem xét kỹ hơn vị trí của các dây đai và puli (idler pulleys).
Vị trí các dây đai và puli (idler pulleys) trong máy in 3D
Ngay tại cửa của máy in 3D, có hai dây đai và puli (idler pulleys), mỗi bên một cái. Dưới đây là puli nằm ngay phía trên camera. thứ hai nằm ở góc còn lại, bạn có thể nhận diện nó thông qua các nút nguồn (power) và làm mới (refresh).
 |  |
Có bốn dây đai và puli (idler pulleys) ở khu vực giữa, tức là mỗi góc có hai cái.
 |  |
Bốn dây đai và puli (idler pulleys) còn lại nằm gần các động cơ ở phía sau của máy in 3D. Hai cái ở một bên và hai cái ở góc còn lại.
 |  |
Ở phía sau của máy in 3D, có hai dây đai và puli (idler pulleys).
Dụng cụ vệ sinh dây đai và puli
Trước khi bắt đầu quá trình vệ sinh dây đai và puli (idler pulleys), việc chuẩn bị đầy đủ các dụng cụ cần thiết là rất quan trọng. Một số vật dụng có thể đã có sẵn trong bộ dụng cụ in 3D của bạn, trong khi những món khác có thể cần mua thêm. Bao gồm:
- Bình xịt WD-40: Mặc dù thường được sử dụng như chất bôi trơn, WD-40 cũng rất hiệu quả trong việc loại bỏ bụi bẩn, cặn bám và lớp mỡ cũ trên bề mặt kim loại như puli. Chúng ta sẽ sử dụng nó để loại bỏ các cặn bám cứng đầu đã bị hòa tan mà không gây ăn mòn. Nếu bạn chưa có, có thể mua trực tuyến.
- Tăm bông: Đây là vật liệu dùng để vệ sinh. Bạn sẽ thấm một lượng nhỏ WD-40 vào tăm bông và nhẹ nhàng lau bề mặt để vệ sinh dây đai và puli (idler pulleys).
- Lục giác H2.0: Dùng để nới lỏng các bộ phận, giúp dễ dàng tiếp cận các dây đai và puli (idler pulleys).
- Khăn không dệt: Dùng để lau sạch bụi bẩn dư thừa.
Vật dụng tùy chọn vệ sinh dây đai và puli
- Súng khí: Một máy thổi khí nhỏ hoặc bình khí nén rất phù hợp để thổi bay bụi và các mảnh vụn nhỏ khỏi khu vực puli trước và sau khi vệ sinh. Điều này giúp đảm bảo bạn không chỉ lau bụi xung quanh mà thực sự loại bỏ chúng.
- Găng tay: Giúp bảo vệ tay khỏi chất bôi trơn, bụi bẩn và các cạnh kim loại sắc. Đồng thời giữ cho các bộ phận của máy in sạch sẽ, tránh dính dấu vân tay và dầu từ da.
- Đèn pin hoặc đèn đội đầu: Giúp quan sát rõ hơn bên trong máy in.
- Ốc vít dự phòng: Các ốc vít nhỏ rất dễ bị thất lạc trong quá trình tháo lắp. Chuẩn bị sẵn một vài chiếc sẽ giúp bạn không bị gián đoạn nếu có chiếc bị rơi mất.
Cảnh báo an toàn và trạng thái máy trước khi bắt đầu vệ sinh dây đai và puli
Việc tắt nguồn máy in trước khi thực hiện bất kỳ công việc bảo trì nào là cực kỳ quan trọng, bao gồm cả các thao tác liên quan đến dây của cụm đầu in (toolhead), bởi vì nếu để máy vẫn bật trong quá trình thao tác có thể gây ra hiện tượng đoản mạch (short circuit), dẫn đến hư hỏng các linh kiện điện tử và gây nguy hiểm an toàn.
Khi bạn thực hiện bảo trì hoặc xử lý sự cố máy in, có thể cần phải tháo rời một số bộ phận, bao gồm cả cụm đầu nóng (hotend). Quá trình này có thể làm lộ các dây dẫn và linh kiện điện, những thành phần này có nguy cơ bị đoản mạch nếu tiếp xúc với nhau hoặc với các bộ phận kim loại hay linh kiện điện tử khác khi máy vẫn đang bật. Điều này có thể gây hư hỏng hệ thống điện tử của máy in và dẫn đến các hư hại nghiêm trọng hơn.
Vì vậy, bạn bắt buộc phải tắt nguồn máy in và ngắt kết nối với nguồn điện trước khi tiến hành bất kỳ công việc bảo trì nào. Điều này sẽ giúp ngăn ngừa hiện tượng đoản mạch và bảo vệ các linh kiện điện tử của máy. Bằng cách đó, bạn có thể tránh được các rủi ro tiềm ẩn và đảm bảo quá trình bảo trì được thực hiện một cách an toàn và hiệu quả.
Các bước vệ sinh dây đai và puli
Vệ sinh các dây đai và puli (idler pulleys) trục Y phía trước
Mỗi bên của trục Y gần khung cửa đều có một dây đai và puli (idler pulleys). Hãy thực hiện theo các bước dưới đây để vệ sinh chúng
Bước 1: Mở cửa máy in
Xác định vị trí dây đai và puli (idler pulleys) gần khu vực camera.
Bước 2: Xịt WD-40 lên tăm bông
Cẩn thận không xịt vào bàn in gia nhiệt (heatbed) hoặc các bộ phận khác. Nếu bạn không có WD-40, có thể sử dụng cồn hoặc Isopropyl Alcohol (IPA) thay thế.
Bước 3: Nhẹ nhàng lau vành của dây đai và puli (idler pulleys)
Trong quá trình thực hiện, hãy nhẹ nhàng và chậm rãi di chuyển dây đai qua lại.
Bước 4: Vệ sinh dây đai và puli (idler pulleys) ở phía đối diện
Vệ sinh dây đai và puli (idler pulleys) còn lại theo cách tương tự.
Vệ sinh các dây đai và puli (idler pulleys) trên thanh giàn trục X (X-axis gantry rod)
Có 4 dây đai và puli (idler pulleys), mỗi bên có 2 cái.
Bước 1: Di chuyển cụm đầu in (toolhead) sang một bên
Trượt thủ công cụm đầu in (toolhead) sang một bên để tiếp cận các dây đai và puli (idler pulleys) ở phía đối diện.
Bước 2: Nhẹ nhàng vệ sinh hai dây đai và puli (idler pulleys) bằng tăm bông đã thấm WD-40
Cẩn thận không để WD-40 nhỏ giọt lên cụm đầu in (toolhead), thanh giàn hoặc bất kỳ bộ phận nào khác. Bạn cũng có thể di chuyển cụm đầu in (toolhead) qua lại để hỗ trợ quá trình vệ sinh dây đai và puli.
Cẩn thận không dùng lực quá mạnh khi di chuyển cụm đầu in (toolhead) để tránh tạo áp lực lớn lên thanh trục.
Vệ sinh hai dây đai và puli (idler pulleys) ở phía còn lại theo cách tương tự. Nếu còn bụi bẩn dư thừa, hãy lau sạch bằng khăn khô.
Vệ sinh các dây đai và puli (idler pulleys) phía sau của máy in
Mỗi bên có hai dây đai và puli (idler pulleys), nằm ở các góc phía trên phía sau của khung máy, dùng để dẫn hướng và tạo lực căng cho dây đai CoreXY. Nếu bạn không nhìn rõ, có thể sử dụng đèn pin để chiếu sáng khu vực này.
Bước 1: Di chuyển cụm đầu in (toolhead) về phía trung tâm phía trước
Di chuyển cụm đầu in (toolhead) ra phía trước và tháo nắp máy in để tạo không gian vệ sinh khu vực phía sau.
Bước 2: Bắt đầu vệ sinh bằng tăm bông đã xịt WD-40
Lưu ý các cảnh báo đã nêu ở các bước trước. Trong quá trình vệ sinh, bạn có thể nhẹ nhàng dùng tay di chuyển dây đai qua lại để loại bỏ hoàn toàn bụi bẩn khỏi dây đai và puli (idler pulleys). Khi di chuyển dây đai, cần cẩn thận không kéo giãn quá mức vì có thể làm ảnh hưởng đến độ căng của dây đai.
Vệ sinh hai dây đai và puli (idler pulleys) phía sau cần tháo rời
Để vệ sinh hai dây đai và puli (idler pulleys) phía trên, chúng ta cần tháo rời một số bộ phận của máy in 3D để có thể tiếp cận chúng. Các bộ phận này bao gồm:
- Nắp sau (rear cover)
- Cụm tăng đai (tension assembly) – lò xo và giá đỡ của nó
- Trục dây đai (idler shaft)
Hãy làm theo các bước dưới đây để nắm toàn bộ quy trình:
Bước 1: Tháo nắp sau (rear cover)
Sử dụng lục giác 2.0 mm (H 2.0 Allen Key) để tháo toàn bộ ốc vít của tấm panel phía sau. Điều này áp dụng cho cả dòng P1 và X1. Như hình minh họa, có bốn ốc vít ren thô giống nhau (bên trái) và mười ốc vít ren mịn giống nhau (bên phải). Sau khi tháo ra, cần phân loại và bảo quản riêng để tránh nhầm lẫn.
Khi tháo nắp sau, trước tiên hãy nới lỏng bên trái (theo hướng nhìn vào nắp sau) thông qua khe căng dây đai bên trái, sau đó nới lỏng bên phải thông qua khe căng dây đai bên phải. Điều này giúp tránh việc nắp bị kẹt.
 |  |
Bước 2: Tháo lò xo tăng đai (tension spring) và giá đỡ của nó
Sau đó, tháo lò xo tăng đai (tension spring) và giá đỡ ra.
Bước 3: Nới lỏng cụm tăng đai (tensioner assembly)
Sử dụng lục giác H2.0 (H 2.0 Allen Key) để tháo hai ốc vít, sau đó tháo hai miếng kim loại ra và tiếp theo nới lỏng cụm tăng đai (tensioner assembly).
 |  |  |
Bước 4: Vệ sinh dây đai và puli (idler pulleys)
Sử dụng tăm bông đã thấm WD-40 để vệ sinh bề mặt dây đai và puli (idler pulleys).
Quy trình được thể hiện như dưới đây.
Bước 5: Các hoạt động sau khi vệ sinh dây đai và puli
Sau khi vệ sinh, hãy kiểm tra để đảm bảo dây đai và puli (idler pulleys) có thể quay và di chuyển tự do, không bị cản trở. Tiếp theo, lắp lại cụm tăng đai (tensioner assembly).
Trượt cụm tăng đai (tension wheel assembly) vào đúng vị trí và lắp hai ốc vít (kèm theo giá đỡ). Không siết chặt hoàn toàn — hãy để các ốc vít còn hơi lỏng ở thời điểm này.
 |  |
Lắp lò xo tăng đai (tension spring) và giá đỡ, sau đó siết chặt hai ốc vít để cố định chúng. Đảm bảo lò xo và giá đỡ được đặt đúng vị trí như hình minh họa bên dưới.
 |  |
Sau khi hoàn tất quá trình này, hãy lặp lại các bước tương tự cho dây đai và puli (idler pulleys) ở phía bên kia.
Bước 6: Lắp nắp sau của máy in (rear cover)
Sau khi vệ sinh dây đai và puli (idler pulleys) ở cả hai bên, hãy lắp lại nắp sau. Để thực hiện, trước tiên dẫn nắp qua đường cấp ống PTFE , sau đó gài chốt tại cổng căng dây đai bên phải. Tiếp theo, gài và căn chỉnh bên trái.
 |  |
Sau đó lắp lại nắp sau. Lưu ý các loại ốc vít khác nhau được sử dụng — 10 ốc ren mịn (fine-thread screws) và 4 ốc ren thô (coarse-thread screws), như hình minh họa bên dưới.
 |  |
Bước 7: Căng dây đai (tighten the belt)
Do quá trình vệ sinh có thể làm ảnh hưởng đến độ căng của dây đai, cần tiến hành căng lại. Hãy nới lỏng hai ốc vít trên cụm puli tăng đai (tension wheel assembly) ở phía còn lại, giữ các puli ở hai đầu cụm đầu in (toolhead) và di chuyển cụm đầu in qua lại vài lần. Cuối cùng, đưa các về phía sau và siết chặt bốn ốc vít trên cả hai cụm puli tăng đai.
 |  |
Chúng ta đã hoàn thành công việc vệ sinh dây đai và puli (idler pulleys). Mặc dù quy trình được minh họa bằng máy in dòng X1, nhưng cũng áp dụng được cho máy in dòng P1.
Ghi chú cuối
3D THINKING hy vọng bài viết hướng dẫn vệ sinh dây đai và puli chi tiết này đã hữu ích và cung cấp đầy đủ thông tin. Để đảm bảo thực hiện an toàn và hiệu quả, nếu bạn có bất kỳ thắc mắc hoặc vấn đề nào liên quan đến quy trình được mô tả trong bài viết này, chúng tôi khuyến nghị gửi form hỗ trợ hoặc liên hệ tổng đài 19007451 về vấn đề của bạn. Đội ngũ kỹ thuật viên 3D THINKING sẽ phản hồi và hỗ trợ bạn ngay khi nhận được yêu cầu..
Lĩnh vực hoạt động chính của 3D Thinking
- Máy In 3D : Đại lý chính thức các thương hiệu công nghệ uy tín, hỗ trợ lắp đặt chuyển giao công nghệ toàn diện.
- Máy Quét 3D : Cung cấp thiết bị quét 3D phục vụ số hóa vật thể, đo kiểm kích thước, hỗ trợ thiết kế ngược.
- Máy Khắc Laser : Cung cấp giải pháp máy khắc – cắt laser, cá nhân hóa sản phẩm, quảng cáo, giáo dục và sản xuất, với độ chính xác cao và đa dạng vật liệu.
- Dịch Vụ In 3D : Cung cấp đa dạng công nghệ in 3D như FDM, SLA, SLS, hỗ trợ từ nguyên mẫu sản xuất hàng loạt.
- Dịch Vụ Quét 3D: Chính Xác Ca Số hóa vật thể, đo kiểm kích thước, phục vụ thiết kế ngược.
- Dịch vụ thiết kế sản phẩm : Thiết kế kỹ thuật, tạo mẫu ý tưởng, dựng hình sản phẩm chi tiết phục vụ sản xuất và nghiên cứu phát triển.
Liên hệ fanpage 3D Thinking để được tư vấn kỹ thuật chi tiết và định hướng giải pháp in 3D phù hợp nhất cho bạn.
Xem thêm các video chia sẻ kiến thức in 3D tại kênh YouTube Kỹ Sư Thái để được tư vấn kỹ thuật chi tiết và định hướng giải pháp in 3D phù hợp nhất cho bạn.
