Hiện tượng đùn nhựa bất thường là một lỗi khá phổ biến trên các dòng máy in 3D Bambu Lab A1, đặc biệt sau thời gian dài sử dụng hoặc khi đầu in gặp tình trạng tắc nhựa. Lỗi này có thể khiến nhựa ra không đều, thiếu lớp, kẹt đầu in hoặc làm giảm đáng kể chất lượng bản in, ảnh hưởng trực tiếp đến quá trình vận hành của máy.
Trong bài viết này, 3D Thinking sẽ hướng dẫn bạn cách thông tắc nhựa ở đầu máy in trên dòng máy Bambu Lab A1 một cách chi tiết từ A – Z, giúp xử lý nhanh tình trạng đùn bất thường và đưa máy trở lại trạng thái hoạt động ổn định. Các bước thực hiện đều được trình bày dễ hiểu, phù hợp cho cả người mới bắt đầu và người dùng chưa có nhiều kinh nghiệm với máy in 3D.
Hiện tượng sự cố
Trong in 3D, hiện tượng đùn không tốt là một vấn đề rất phổ biến. Trong quá trình in, nếu đầu phun (nozzle) không thể đùn sợi nhựa in 3D (filament) một cách trơn tru, hoặc bề mặt mô hình in xuất hiện tình trạng thiếu nhựa rõ rệt, điều đó có nghĩa là quá trình đùn đang gặp bất thường.
Nguyên nhân cũng có thể đến từ việc bộ đùn (extruder) hoặc đầu nóng (hotend) bị tắc, hoặc sợi nhựa bị trượt. Bài viết này sẽ hướng dẫn bạn cách thông tắc nhựa ở đầu máy in để khắc phục sự cố trên dòng máy A1.
Các lưu ý trước khi thông tắc nhựa ở đầu máy in 3D
Khi gặp vấn đề về đùn nhựa (extrusion), trước hết hãy đảm bảo rằng các cài đặt in là chính xác. Nhiệt độ in cần phù hợp với loại sợi nhựa in 3D (filament) đang sử dụng. Nhiệt độ quá thấp hoặc tốc độ in quá cao (ví dụ như bật Ludicrous Mode) cũng có thể gây ra hiện tượng thiếu nhựa.
Ngoài ra, cũng cần đảm bảo rằng ống PTFE được kết nối đúng cách với máy in, ống không bị gập quá mức, sợi nhựa không bị rối, và chức năng “Filament Tangle Detection” (phát hiện rối sợi nhựa) đang được bật. Đôi khi lực cản từ bên ngoài quá lớn cũng sẽ khiến máy in không thể đùn sợi nhựa thành công. Sau khi xác nhận các cài đặt đều chính xác mà vẫn gặp vấn đề đùn nhựa, bạn có thể tham khảo các bước hướng dẫn thông tắc nhựa ở đầu máy in để khắc phục sự cố dưới đây.
Đầu phun (nozzle) quá gần bàn nhiệt (heat bed) khi in lớp đầu tiên.
1. Khi in lớp đầu tiên, đầu phun (nozzle) ở quá gần bàn nhiệt (heat bed), gần như chạm vào bề mặt bàn in, khiến sợi nhựa in 3D (filament) hầu như không thể được đùn ra. Điều này dẫn đến hiện tượng thiếu nhựa nghiêm trọng ở lớp đầu tiên.
Lúc này, bạn có thể thử di chuyển cụm đầu in (toolhead) đến vị trí của bộ gạt nhựa thải, sau đó thiết lập nhiệt độ đầu phun (nozzle temperature) và nhấn “Extrude”. Nếu sợi nhựa in 3D (filament) có thể được đùn ra thành công tại vị trí của bộ gạt nhựa thải , thì có thể xác nhận rằng chiều cao của đầu phun khi in lớp đầu tiên đang quá thấp, dẫn đến hiện tượng đùn không đủ nhựa. Hãy thực hiện các bước hướng dẫn thông tắc nhựa ở đầu máy in dưới đây.
Đối với vấn đề này, chúng tôi khuyến nghị tham khảo các bước khắc phục sự cố sau:
- Thực hiện thông tắc nhựa ở đầu máy in bằng cách cân bằng bàn in đầy đủ. Khuyến nghị chạy quy trình cân bằng bàn in hoàn chỉnh trong phần hiệu chuẩn để đảm bảo khoảng cách giữa đầu phun (nozzle) và bàn in là phù hợp.
- Nếu vấn đề vẫn chưa được khắc phục sau khi cân bằng bàn in hoàn chỉnh, có thể vít của cụm gia nhiệt đầu nóng (hotend heating assembly screw) đang bị lỏng, hoặc phần dưới của đầu nóng (hotend) đã bị tuột ra, khiến đầu nóng bị lực đùn đẩy xuống gần bàn nhiệt (heat bed) hơn một khoảng nhất định. Đồng thời, hãy dùng tay kéo nhẹ đầu nóng (hotend) lên xuống để kiểm tra xem phần dưới có bị lỏng hay không.
| Siết chặt vít của cụm gia nhiệt đầu nóng (hotend heating assembly screw). | Kiểm tra xem phần dưới của đầu nóng (hotend) có bị lỏng hay không. |
 |  |
2. Khi lắp lại đầu nóng (hotend), hãy đảm bảo chốt khóa của cụm gia nhiệt (heating assembly) được cài đúng cách (xem hình bên dưới), đồng thời kiểm tra bằng tay xem đầu nóng có bị rung lắc rõ rệt hay không.
Lưu ý rằng nếu cụm gia nhiệt không được khóa đúng cách hoặc ngàm kẹp bị hỏng khiến đầu nóng không được cố định chắc chắn, đầu phun (nozzle) sẽ vẫn ở quá gần bàn nhiệt (heatbed), thậm chí có thể cào xước bàn in trong quá trình in.
Cài cố định cụm gia nhiệt (heating assembly) đúng cách | Cài cố định cụm gia nhiệt (heating assembly) không đúng cách |
 |  |
Đầu nóng (hotend) bị tắc
Nếu bạn di chuyển cụm đầu in (toolhead) đến vị trí của bộ gạt nhựa thải để kiểm tra việc đùn nhựa mà vẫn không thể đùn sợi nhựa in 3D (filament) một cách trơn tru, thì khả năng cao đầu nóng (hotend) đã bị tắc nghẽn và phải thực hiện thông tắc nhựa ở đầu máy in.
Thông thường, bạn cũng có thể quan sát thấy bánh răng của bộ đùn (extruder gears) quay không mượt, đồng thời phát ra liên tục tiếng “click” và hiện tượng trượt bánh răng từ bộ đùn (extruder).Bạn có thể tháo đầu nóng (hotend) ra trước, sau đó bật chế độ bảo trì trong phần Settings (Cài đặt) → Maintenance của máy in.
Tiếp theo, đặt nhiệt độ đầu phun (nozzle temperature) ở mức 170°C (nhiệt độ thấp nhất vẫn có thể đùn nhựa) và kiểm tra việc đùn bằng tay. Nếu bộ đùn (extruder) có thể đùn sợi nhựa trơn tru khi không gắn đầu nóng, điều đó cho thấy đầu nóng đang bị tắc.Nếu bạn vẫn không thể thông tắc cụm đầu nóng (hotend), bạn có thể thử thay cụm đầu nóng (hotend) mới.
| Hiện tượng trượt bánh răng bộ đùn (extruder gear skipping) | Kiểm tra đùn nhựa khi không gắn đầu nóng (hotend) |
Sợi nhựa in 3D (filament) bị trượt.
Trong quá trình nạp hoặc in, nếu bạn gặp hiện tượng sợi nhựa in 3D (filament) hoàn toàn không thể được đùn ra, nhưng bánh răng của bộ đùn (extruder gears) vẫn quay trơn tru, thì có thể bánh răng bộ đùn chưa kẹp hoàn toàn được sợi nhựa, hoặc bánh răng và sợi nhựa đã bị trượt lên nhau. Có một số khả năng có thể gây ra hiện tượng này và phải thực hiện ngay việc thông tắc nhựa ở đầu máy in tránh ảnh hưởng máy về sau.
1. Bánh răng và sợi nhựa in 3D (filament) bị trượt lên nhau. Bản thân sợi nhựa có thể dễ bị mài mòn, hoặc đầu nóng (hotend) bị tắc khiến lực cản khi đùn quá lớn, làm cho sợi nhựa bị bánh răng mài mòn. Vui lòng tắt máy in trước, sau đó thực hiện thông tắc nhựa ở đầu máy in theo các bước dưới đây để tháo sợi nhựa in 3D (filament) và kiểm tra dấu vết bị mài mòn.
| Nhấn bộ cắt (cutter) để cắt sợi nhựa in 3D (filament) bằng tay. | Nhấn và giữ giá đỡ bánh răng bị động để mở rộng khe hở giữa các bánh răng, sau đó kéo sợi nhựa ra ngoài. | Sau khi tháo sợi nhựa, có thể thấy một vết lõm ở phần phía trên của sợi nhựa. |
Hãy thử nạp bằng một cuộn sợi nhựa in 3D (filament) khác để kiểm tra xem việc đùn nhựa có diễn ra trơn tru hay không. Nếu với bất kỳ loại sợi nhựa nào bạn cũng chỉ thấy bánh răng quay bình thường nhưng không có nhựa được đùn ra, vui lòng tham khảo phương pháp thông tắc nhựa ở đầu máy in ở trên để kiểm tra xem đầu nóng (hotend) có bị tắc hay không.
- Nếu chỉ một loại sợi nhựa nhất định dễ bị mài mòn, thì có thể vấn đề nằm ở chính sợi nhựa đó. 3D THINKING khuyến nghị thay bằng loại sợi nhựa khác để in. Một số vật liệu, chẳng hạn như PLA Aero, dễ bị bánh răng làm mòn và trượt hơn.2.
- Nếu đầu nóng (hotend) không bị tắc và sợi nhựa in 3D (filament) không bị bánh răng mài mòn, nhưng bánh răng vẫn quay bình thường mà không đùn được nhựa, thì có thể bánh xe bị động chưa được lắp đúng cách và khe hở giữa các bánh răng quá lớn, khiến bánh răng không thể kẹp được sợi nhựa.
Bạn có thể tháo bộ đùn (extruder) để kiểm tra xem lò xo và nắp kim loại đã được lắp đúng cách chưa, đồng thời kiểm tra các vít ở bên hông đã được siết chặt hay chưa. Nếu lò xo bên hông không ép chặt giá đỡ bánh xe bị động, sẽ làm cho khe hở giữa bánh xe bị động và bánh răng đùn quá lớn, khiến bộ bánh răng không thể kẹp chặt sợi nhựa in 3D (filament). Khi đó, bánh răng sẽ quay trơn mà không thể đùn nhựa ra ngoài, hãy thực hiện theo hướng dẫn thông tắc nhựa ở đầu máy in dưới đây.
| Đảm bảo nắp kim loại và lò xo bên trong bộ đùn (extruder) được lắp đúng vị trí. | Đảm bảo các vít ở bên hông cụm đầu in (toolhead) đã được siết chặt và cố định đúng cách. |
3. Nhiều sợi nhựa in 3D (filament) bị kẹt trong hub (filament hub), khiến quá trình đùn nhựa không diễn ra trơn tru. Hãy kiểm tra xem có nhiều hơn một sợi nhựa đang được đưa vào hub hay không, hoặc có đoạn sợi nhựa bị gãy bị kẹt bên trong hub hay không. Nếu có hãy thực hiện các bước hướng dẫn thông tắc nhựa ở đầu máy in.
Bạn cũng có thể tham khảo các bước sau để tháo hub (filament hub) và kiểm tra xem có sợi nhựa in 3D (filament) nào bị gãy bên trong hay không.
Sau đó, hãy kéo sợi nhựa in 3D (filament) qua lại bằng tay để xác nhận rằng đường dẫn bên trong không bị tắc nghẽn.
Lỗi động cơ hoặc bánh răng bộ đùn (extruder)
Cụm đầu nóng (hotend) không bị tắc, nhưng khi quan sát bánh răng của bộ đùn (extruder), có thể thấy rõ bánh răng quay bất thường hoặc dừng quay, dẫn đến việc không thể đùn sợi nhựa in 3D (filament) trơn tru. Bạn có thể tháo rời bộ đùn (extruder) và quan sát xem động cơ bộ đùn (extruder motor) có quay trơn tru hay không và bánh răng màu vàng có bị mòn hoặc thiếu răng hay không. Nếu có hãy thực hiện việc thông tắc nhựa ở đầu máy in.
Điều khiển bộ đùn (extruder) và kiểm tra việc đùn sợi thủ công.
Lỗi đùn khi sử dụng AMS Lite
Nếu việc đùn sợi bình thường khi in bằng cuộn sợi nhựa bên ngoài, nhưng khi sử dụng AMS lite lại thường xuyên xuất hiện lỗi “extrusion failure” hoặc “unable to extrude filament” khi nạp hoặc in, thì có một số khả năng như sau:
- Sợi nhựa in 3D (filament) không phù hợp để in với AMS lite, vì khi in bằng AMS lite, lực cản khi cấp sợi lớn hơn so với cuộn sợi bên ngoài, và một số vật liệu cùng với bánh răng của bộ đùn (extruder) dễ bị trượt (ví dụ Aero), một số vật liệu quá mềm (ví dụ TPU) cũng không phù hợp để in với AMS lite. Khuyến nghị sử dụng cuộn sợi bên ngoài để in;
- Nếu lỗi đùn bất thường chỉ xảy ra ở một khe nhất định, có thể do các nguyên nhân sau:
Nếu bộ đo sợi (odometer) bị kẹt và gặp lực cản quá lớn, bộ đùn (extruder) có thể khó kéo sợi trơn tru, và bộ đo sợi (odometer) có thể không quay bình thường. Bạn có thể đưa sợi nhựa in 3D (filament) vào cả bốn khe của AMS lite và kéo sợi qua lại bằng tay để kiểm tra xem các khe thường báo lỗi có lực cản lớn hơn nhiều so với các khe khác hay không. Nếu có, có thể bộ đo sợi (odometer) bị kẹt và cần thay phễu cấp sợi.
 Bộ đo sợi (odometer) |  Kéo sợi nhựa in 3D (filament) qua lại để cảm nhận xem lực cản có bình thường hay không |
GHI CHÚ CUỐI
3D THINKING hy vọng bài viết hướng dẫn các bước thông tắc nhựa ở đầu máy in khi gặp sự cố đùn bất thường trên máy in dòng A1 chi tiết này đã hữu ích và cung cấp đầy đủ thông tin. Để đảm bảo thực hiện an toàn và hiệu quả, nếu bạn có bất kỳ thắc mắc hoặc vấn đề nào liên quan đến quy trình được mô tả trong bài viết này, chúng tôi khuyến nghị gửi form hỗ trợ hoặc liên hệ tổng đài 19007451 về vấn đề của bạn. Đội ngũ kỹ thuật viên 3D THINKING sẽ phản hồi và hỗ trợ bạn ngay khi nhận được yêu cầu
.Lĩnh vực hoạt động chính của 3D Thinking
- Máy In 3D : Đại lý chính thức các thương hiệu công nghệ uy tín, hỗ trợ lắp đặt chuyển giao công nghệ toàn diện.
- Máy Quét 3D : Cung cấp thiết bị quét 3D phục vụ số hóa vật thể, đo kiểm kích thước, hỗ trợ thiết kế ngược.
- Máy Khắc Laser : Cung cấp giải pháp máy khắc – cắt laser, cá nhân hóa sản phẩm, quảng cáo, giáo dục và sản xuất, với độ chính xác cao và đa dạng vật liệu.
- Dịch Vụ In 3D : Cung cấp đa dạng công nghệ in 3D như FDM, SLA, SLS, hỗ trợ từ nguyên mẫu sản xuất hàng loạt.
- Dịch Vụ Quét 3D: Chính Xác Ca Số hóa vật thể, đo kiểm kích thước, phục vụ thiết kế ngược.
- Dịch vụ thiết kế sản phẩm : Thiết kế kỹ thuật, tạo mẫu ý tưởng, dựng hình sản phẩm chi tiết phục vụ sản xuất và nghiên cứu phát triển.
Liên hệ fanpage 3D Thinking để được tư vấn kỹ thuật chi tiết và định hướng giải pháp in 3D phù hợp nhất cho bạn.
Xem thêm các video chia sẻ kiến thức in 3D tại kênh YouTube Kỹ Sư Thái để được tư vấn kỹ thuật chi tiết và định hướng giải pháp in 3D phù hợp nhất cho bạn.
